Fibrilacija atrija – kako smanjiti broj oboljenja i stopu smrtnosti? (1. dio)

Fibrilacija atrija – kako smanjiti broj oboljenja i stopu smrtnosti? (1. dio)
Facebooktwittergoogle_pluspinterestmail

Atrijska fibrilacija (AF) u zapadnom svijetu zahvaća oko 0.1 % populacije mlađe od 55 godina, 4% populacije od 60 godina i starije, te 10% starije od 80 godina.

Ona je načešća aritmija u općoj populaciji i obično povezana sa drugim kardiovaskualrnim bolestima koje mogu rezultirati srčanim zatajenjem kao hipertenzivnom, koronarnom i valvularnom bolesti srca, te kardiomiopatijom otvorene etiologije – ishemijske, hipertrofične, dilatativne, manje restriktivne i kongentitalne; kardiovaskularnim upalnim entitetima – myocarditisom i pericarditisom.

Također se može pojaviti popratno kod respiratornih bolesti, plućne embolije, pneumonije i karcinoma pluća; endokrinih bolesti – hyperthyreoidizma i pheochromocytoma, te postoperativno nakon kirurških zahvata na srcu. 10 – 15 % slučajeva javlja se nevezano sa komorbiditetima ( t.zv. “lone” atrijska fibrilacija). Identificira se kod osoba mlađih od 60 godina bez strukturalnih promjena i hipertenzije, manji je rizik tromboembolije uz normalan Echo nalaz.

Fibrilacija atrija znatno je češća kod muškaraca nego žena u svim dobnim skupinama, a ovisna je od dobi, što je osoba starija, veća šansa pojavnosti atrijske fibrilacije. Iako nije jasan kardiovaskulani rizični “trigger” faktor koji dovodi do atrijske fibrilacije, poznato je da je prevalencija fibrilacije atrija veća kod hemodinamskog stresa i porasta kateholamina, atrijske inflamacije, ishemije i fibroze, te metabolićkih poremećaja (dijabetes mellitus, adipozitet).

Kada govorimo o atrijskoj fibrilaciji, prvenstveno se misli na nevalularnu atrijsku fibrilaciju koja nije povezana sa reumatskom mitralnom stenozom, implantacijom mehaničke ili bioproteze na poziciji mitralne valvule ili rekonstrukcijom mitralne valvule.

Fibrilacija atrija je kronična progresivna bolest.

Opisuje se pet tipova atrijske fibrilacije, koja počinje diferenciranjem od prve pojave EKG-om prepoznate aritmije:

novonastala prvi put dijagnosticirana atrijska fibrilacija bez obzira na trajanje aritmije i intenzitet simptoma;

  • paroksizmalna – traje manje od 7 dana;
  • perzistentna – traje dulje od 7 dana;
  • “long standing” persistentna atrijska fibrilacija – traje dulje od godinu dana;
  • permanentna atrijska fibrilacija, koja traje duže od godine dana i rezistentna je na farmakološku i električnu kardioverziju.
  • Ako se pojave recidivi AF, govorimo o rekurentnoj atrijskoj fibrilaciji, koja ako postane postojana, može preći u druge navedene oblike!

Ova klasifikacija se ne odnosi na one oblike atrijske fibrilacije koje su nastale u podlozi nekog reverzibilnog uzroka i koja nestaje kada se uzrok riješi (thyreotoksikoza, elektrolitske abnormalnosti, postinfarktno stanje, pericarditis, plućna embolija,akutne plućne bolesti i kod ekcesivnog konzumiranja alkohola /”holiday heart”/) Tu spadaju i slučajevi zbog kardijalne bolesti koja zahavaća atrije (zastojno zatajenje srca, hipertenzivna, koronarna i reumatska bolest srca).

Ovi pacijenti su obično stariji i prelaze u permanentnu atrijsku fibrilaciju. Perzistentna atrijska fibrilacija sa nekontroliranim brzim odgovorom ventrikula može uzrokovati dilatativnu kardiomiopatiju i električno remodeliranje atrija (atrijska cardiomiopatija). Ukoliko se se ne uspije konvertirati, prelazi u permanentnu.

Patofiziologija Atrijske fibrilacije

Iako je precizan mehanizam nastanka fibrilacije atrija nejasan, kliničkim i elektrofiziološkim studijama došlo se do saznanja da je za nastanak atrijske fibrilacije bitan inicijalni podražaj ili fokalna aktivacija unutar plućnih vena uz strukturalno promjenjen atrijski miocitni substrat oko plućnih vena koji dovodi do fibrilatorne kondukcije karakterizirane brzim nekoordiniranim kontrakcijama atrijske muskulature.

Kao drugi mehanizam navode se multiple valne kružne “re-entry” kontrakcije, kada frakcionirana propagacija vala kontrakcije kroz atrija (“atrijski rotor”) perpetuira “kontrakcije – kčeri”. Srčani mišić u plućnim venama izgleda da ima električna svojstva koja su slična, ali ne i identična atrijskim miocitima.

Smanjena atrijska mišićna masa i atrijska fibroza, skraćena atrijska refakternost i usporena intra-trijska kondukcija povećavaju broj kontraktilnih podražaja i potiču postojanu fibrilaciju atrija. Stoga se može kazati da heterogenost električne kondukcije oko plućnih vena teoretski potiče “reentry” i postojanu fibrilaciju atrija.

Atrijska fibroza može prethoditi ataku atrijske fibrilacije. Apoptoza može dovesti do propadanja miocita, kada oni budu zamjenjeni fibroznim tkivom čime se trajno gubi kontraktilna sposobnost i električna aktivnost miocita, a sama intersticijalna fibroza može biti” trigerirana” bilo kojim srčanim oboljenjem koje dovodi do atrijske dilatacije.

Fibrilacija atrija

Strukturalno remodeliranje odvija se prije nego elektrofiziološko, a večina strukturalnih promjena su ireverzibilne. Upredo s navedenim promjenama dilatacija atrija aktivira nekoliko molekularnih puteva uključujući renin – angiotensin-aldosteron sistem (RAAS), posebno angiotensin II, stoga blokada ACE inhibitorima i blokatorima angotensin receptora, te antagonistima aldosteron – receptora, možemo prevenirati fibrilacija atrija reduciranjem fibroze.

Električno, strukturalno i molekularno remodeliranje prolongira atrijsku disfunkciju i dalje pogoršava atrijsku kontraktilnu funkciju stoga se koristi fraza „AF begets AF – AF stvara AF)“. Oporavak atrijske kontraktilne funkcije LA može biti usporeno danima ili tjednima nakon perioda konverzije paroksizmalne/ persistentne AF u sinus ritam. Neovisni rizični faktori za ranu progresiju u permanentnu atrijsku fibrilaciju uključuju životnu dob, dilataciju LA, koronarnu i valvularnu bolest. Što duži vremenski interval perzistencije, to je manje uspješan kontinuitet sinus ritma nakon konverzije.

Dijagnoza i klinička slika

Dijagnoza fibrilacije atrija se definira 12 – kanalnim EKG – om i utvrđuje: Nestanak P valova usljed izrazito brzih i nepravilnih električnih impulsa u atriju nadomještenih nepravilnim i kaotićnim F valovima frekvencije 400 – 600/min. u podlozi nepravilnih QRS komleksa (arrhythmia absoluta). To dovodi do izostanka kontrakcije atrija, a ovisno o funkciji provodljvosti AV – čvora, frekvencija ventrikula može biti ubrzana ili usporena.

TTE-om se evaluiraju valvularne bolesti, atrijski i ventrikulski kaviteti i debljina stijenki, evaluacija ventrikulske funkcije i eventualnih tromba, procjena plućnog sistoličkog tlaka (plućna hipertenzija), te evaluacija perikardijalne bolesti. TEE-om se podrobnije evaluiraju atrijski trombi (posebno u lijevoj aurikuli), spontani kontrast u lijevom atriju, te odluka o eventualnoj kardioverziji.

Anamnezom i fizikalnim pregledom nužno je utvrditi:

  1. klinički tip atrijske fibrilacije (paroksizmalna, peristentna, “long standing” perzistentna, permanentna)
  2. procjenu tipa, trajanja i učestalosti simptoma
  3. procjenu precipitirajućih čimbenika (napor, kofein, alkohol)
  4. dokumentaciju prethodne upotrebe antiaritmika i kontrole frekvencije srca
  5. procjenu postojanja bolesti u podlozi atrijske fibrilacije
  6. postojanje prethodne kirurške ili perkutane procedure AF ablacije
  7. procjena vitalnih znakova (srčana frekvencija, krvni tlak, respiracija)
  8. klinički pregled glave, vrata, srca, pluća, abdomena i donjih ekstremiteta.

Klinička slika fibrilacije atrija polazi od asimptomatskog oblika do pojave čitavog spektra kliničkih zbivanja – zaduhe, intolerancije napora, boli u prsištu, slabosti, omaglica i gubitka svijesti, palpitacija sa brzim odgovorom ventrikula, kardiogenog šoka do cerebrovaskularnih incidenata.

Hemodinamska deterioracija uvjetovana brzim i nepravilnim ritmom, te AV disinhronija brzo dovodi do srčanog zatajivanja kod strukturalnog oštećenja srca.

NAJČITANIJI TEKST DANAS:
Preuzmite članak i pročitajte ga kasnije:  
Strauss kapi za srce
Strauss kapi za srce

Uklanjaju nakupine plaka i kalcija sa arterija.

345 kn

ARTEROprotect
ARTEROprotect

Doprinosi održavanju normalne funkcije srca.

99 kn

Saznajte više o - atrijska fibrilacija (4) - bolesti srca (26) - fibrilacija atrija (4) - srce (80)

Sviđa li vam se članak? Ocijenite ga i podijelite:

0 / 5 (0 votes)
Facebooktwittergoogle_pluspinterestmail

Poklanjamo vam besplatne E-mail novosti

Vi označite što vas zanima, a mi ćemo se pobrinuti pružiti vam samo korisne informacije.

 Zdravlje  Ljepota  Vege Prehrana  Pokloni

Drugi upravo čitaju: